Makaleler

Boşanma, Türk hukukunda evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi anlamına gelir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161-184. maddeleri arasında düzenlenen boşanma hukuku, Türkiye'de en çok merak edilen ve araştırılan konuların başında gelmektedir.

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, TMK Madde 166/3 uyarınca en az bir yıl süren evliliklerde eşlerin birlikte başvurarak veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesiyle gerçekleşen boşanma türüdür. Anlaşmalı boşanmada taraflar; nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat konularında mutabık kalmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Şartları:

• Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması
• Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi
• Hakimin tarafları bizzat dinlemesi
• Hakimin protokolü uygun bulması
• Mali konular ve çocuk durumu hakkında anlaşma sağlanması

Çekişmeli Boşanma Sebepleri

Çekişmeli boşanma davalarında TMK'da özel ve genel boşanma sebepleri düzenlenmiştir:

Özel Boşanma Sebepleri:

• Zina (TMK Md. 161): Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi
• Hayata kast, pek kötü muamele (TMK Md. 162): Fiziksel veya psikolojik şiddet
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK Md. 163)
• Terk (TMK Md. 164): Eşin en az 6 ay evlilik birliğinden ayrılması
• Akıl hastalığı (TMK Md. 165): İyileşmesi olanaksız akıl hastalığı

Genel Boşanma Sebebi:

Evlilik birliğinin sarsılması (TMK Md. 166): Ortak hayatın sürdürülmesini çekilmez hale getiren her türlü sebep.

Nafaka Türleri ve Hesaplama

Boşanma davalarında üç tür nafaka söz konusudur:

• Tedbir Nafakası: Dava süresince hükmedilen nafaka
• Yoksulluk Nafakası: Boşanma sonucu yoksulluğa düşecek tarafa ödenen nafaka
• İştirak Nafakası: Çocuğun velayetini almayan eşin ödediği nafaka

Nafaka miktarı, tarafların ekonomik durumları, yaşam standartları ve çocukların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak hakim tarafından belirlenir. 2026 yılında nafaka artış oranı TÜFE oranına göre güncellenmektedir.

Velayet Hakkı

Boşanma davalarında çocukların velayeti, çocuğun üstün yararı ilkesi gözetilerek belirlenir. Hakim, çocuğun yaşı, eğitim durumu, sağlık koşulları ve ebeveynlerin imkanlarını değerlendirerek karar verir. 0-3 yaş arası çocukların velayeti anneye verilmesi eğilimi bulunmakla birlikte, bu kesin bir kural değildir.

Tutuklama, ceza muhakemesinde en ağır koruma tedbiridir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ile düzenlenen tutukluluk süreleri ve koşulları, temel hak ve özgürlüklerin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Tutuklama Koşulları (CMK Md. 100)

• Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut deliller bulunması
• Tutuklama nedenlerinden birinin mevcut olması:
  • Kaçma şüphesi
  • Delilleri karartma şüphesi
  • Tanık, mağdur veya başkalarına baskı yapma şüphesi
• Tutuklamanın ölçülü olması

Tutukluluk Süreleri

CMK Madde 102'ye göre tutukluluk süreleri:

• Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlar: En çok 1 yıl, zorunlu hallerde 6 ay daha uzatılabilir (Toplam: 1,5 yıl)
• Ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar: En çok 2 yıl, zorunlu hallerde 3 yıl daha uzatılabilir (Toplam: 5 yıl)
• CMK 100/3'teki katalog suçlar: Toplam 7 yıla kadar uzatılabilir

Tutukluluğa İtiraz

Tutukluluk kararına karşı şu itiraz yolları mevcuttur:

• İtiraz (CMK Md. 104): Şüpheli/sanık her zaman tahliye talep edebilir
• Periyodik inceleme (CMK Md. 108): En geç 30 günde bir tutukluluk gözden geçirilir
• Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru: İç hukuk yolları tükendikten sonra
• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM): Son çare olarak

Adli Kontrol Tedbirleri

Tutuklama yerine uygulanabilecek adli kontrol tedbirleri (CMK Md. 109):

• Yurt dışına çıkış yasağı
• Belirli aralıklarla imza verme
• Güvence (kefalet) bedeli yatırma
• Konutu terk etmeme (ev hapsi)
• Elektronik kelepçe takılması

Miras hukuku, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun Üçüncü Kitabı'nda düzenlenmiştir. Kişinin vefatı halinde mal varlığının kimlere ve hangi oranlarda geçeceği, yasal mirasçılık ve saklı pay hakları bu kitapta yer almaktadır.

Yasal Mirasçılar ve Miras Payları

1. Zümre: Altsoy (Çocuklar ve Torunlar)

• Miras bırakanın altsoyu (çocuklar) eşit paylarla mirasçıdır
• Sağ kalan eş ile birlikte: Eş 1/4, çocuklar 3/4
• Eş yoksa: Çocuklar eşit paylaşır

2. Zümre: Ana ve Baba

• Altsoy yoksa, anne ve baba eşit paylarla mirasçıdır
• Sağ kalan eş ile birlikte: Eş 1/2, anne-baba 1/2
• Anne veya baba ölmüşse, onların payı çocuklarına (kardeşlere) geçer

3. Zümre: Büyükanne ve Büyükbaba

• İlk iki zümrede mirasçı yoksa, büyükanne ve büyükbaba mirasçı olur
• Sağ kalan eş ile birlikte: Eş 3/4, 3. zümre 1/4

Saklı Pay Oranları

Miras bırakan, vasiyetnameyle bile aşağıdaki saklı payları ihlal edemez:

• Altsoy (çocuklar): Yasal miras payının 1/2'si
• Anne ve baba: Yasal miras payının 1/4'ü
• Sağ kalan eş: Zümreye göre yasal miras payının tamamı veya 3/4'ü

Mirasın Reddi

Borçlu bir tereke söz konusu olduğunda mirasçılar, mirası reddedebilir. Mirasın reddi, ölümünden itibaren 3 ay içinde sulh mahkemesine başvurularak yapılır. Borca batık tereke durumunda mirasın reddedildiği karinesi geçerlidir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), kişisel verilerin işlenmesinde bireylerin temel hak ve özgürlüklerini korumayı amaçlar. Dijital çağda kişisel veri güvenliği her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.

KVKK Kapsamında Haklarınız (Madde 11)

• Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme
• İşlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme
• İşlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme
• Yurt içinde veya dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilme
• Eksik veya yanlış işlenmiş verilerin düzeltilmesini isteme
• Kanuna uygun olarak silinmesini veya yok edilmesini isteme
• Zarara uğramanız halinde tazminat talep etme

Veri İhlali Durumunda Ne Yapmalısınız?

1. Öncelikle veri sorumlusuna yazılı başvuruda bulunun
2. 30 gün içinde yanıt alamamanız veya yanıtın yetersiz olması halinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayette bulunun
3. Tazminat talebiyle dava açın

Şirketler İçin KVKK Uyum Yükümlülükleri

• Aydınlatma yükümlülüğü (açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirme)
• Açık rıza alınması gereken durumlarda rıza temini
• VERBİS kaydı
• Veri güvenliği tedbirleri alınması
• Kişisel veri işleme envanteri hazırlanması
• Veri ihlali bildirim yükümlülüğü (72 saat içinde Kurul'a bildirim)

Mobbing (işyerinde psikolojik taciz), bir veya birden fazla kişi tarafından sistematik olarak uygulanan, karşı tarafı yıldırmaya, işten ayrılmaya zorlayan psikolojik baskı ve tacizdir. Türk hukukunda özellikle İş Kanunu, Borçlar Kanunu ve Anayasa kapsamında korunmaktadır.

Mobbing Sayılan Davranışlar

• Sürekli eleştirme ve küçük düşürme
• Yalnızlaştırma ve dışlama
• Kapasitesinin altında veya üstünde iş verme
• Dedikodu yapma ve iftira atma
• İş performansını engelleme
• Terfi ve eğitim olanaklarından mahrum bırakma
• Fiziksel şiddete varan davranışlar

Mobbing Mağdurunun Hakları

• Haklı nedenle istifa: İş Kanunu Md. 24/II uyarınca haklı nedenle fesih ve kıdem tazminatı hakkı
• Maddi tazminat: Borçlar Kanunu Md. 417 kapsamında
• Manevi tazminat: Kişilik hakkı ihlali nedeniyle
• Suç duyurusu: Hakaret, tehdit gibi suç teşkil eden davranışlar için
• ALO 170 hattı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi'ne başvuru

İspat Yükümlülüğü

Mobbing davalarında Yargıtay kararlarına göre, işçinin mobbinge uğradığını güçlü bir şekilde ortaya koyması yeterlidir; tam ispat aranmaz. İşveren, mobbingi engellemek için gerekli önlemleri aldığını ispatlamakla yükümlüdür.

Google'da en sık aranan başlıklardan biri olan “boşanma avukatı ücreti” konusunda net bilgi almak, dava planlamasında büyük önem taşır. Avukatlık ücretleri dosyanın kapsamına, uyuşmazlık seviyesine ve takip edilecek hukuki işlemlerin yoğunluğuna göre belirlenir.

Boşanma Avukatı Ücretini Etkileyen Temel Unsurlar

• Davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olduğu
• Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı taleplerinin kapsamı
• Tanık, bilirkişi ve ek delil süreçlerinin yoğunluğu
• İstinaf ve temyiz gibi üst yargı aşamalarının gerekip gerekmediği

Masraf Kalemleri Nelerdir?

Avukatlık ücretinden ayrı olarak yargılama giderleri (harç, tebligat, bilirkişi, keşif ve vekalet harcı gibi) bulunabilir. Bu kalemler dava türüne göre değişir ve dava başlangıcında yaklaşık bir bütçe planı hazırlanması önerilir.

Ücretlendirme Neden Dosyaya Özel Yapılır?

Her boşanma dosyası farklıdır. Örneğin, yalnızca anlaşmalı protokol hazırlığı gereken bir dosya ile çok sayıda çekişme başlığı içeren bir dosya aynı iş yükünü oluşturmaz. Bu nedenle doğru yaklaşım, dosya analizinden sonra şeffaf bir ücretlendirme planı sunmaktır.

Detaylı süreç adımları için aile hukuku sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

“Hakaret suçu cezası” ve “hakaret suçu şikayet süresi” sorguları, özellikle sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında artan uyuşmazlıklar nedeniyle çok sık aranmaktadır. Ceza sürecinde zamanında başvuru ve doğru delil sunumu belirleyicidir.

Hakaret Suçunda Şikayet Süresi

Hakaret suçu kural olarak şikayete bağlıdır. Bu nedenle failin ve eylemin öğrenilmesinden sonra şikayet süresi kaçırılmamalıdır. Süre hesabı somut olaya göre değişebileceğinden, başvuru öncesi hukuki değerlendirme önemlidir.

Delil Olarak Neler Kullanılabilir?

• Sosyal medya paylaşımı ve ekran görüntüleri
• Mesajlaşma kayıtları
• Ses/video kayıtları (hukuka uygunluk şartıyla)
• Tanık beyanları

Ceza ve Tazminat Birlikte Talep Edilebilir mi?

Evet. Hakaret fiili için ceza soruşturması yürütülürken, ayrıca kişilik hakkı ihlali nedeniyle manevi tazminat talebi de gündeme gelebilir. Uygun strateji, ceza ve hukuk yollarının birlikte planlanmasıdır.

Ceza süreci ve savunma adımları hakkında kapsamlı bilgiye ceza hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz.